Мода на вялікую сям'ю, або Дзяцей шмат не бывае

Мода на вялікую сям'ю, або Дзяцей шмат не бывае

Вера Масейчук разам з любым мужам
і пакуль яшчэ нежанатымі сынамі.
Мода на вялікую сям'ю, або Дзяцей шмат не бываеЗ такім перакананнем выхоўваюць сваіх і прыёмных дзетак жыхары вёсак Дубіца і Гаўрыльчыцы Салігорскага раёна

Сумна робіцца, калі прыязджаеш у вёску і бачыш там на кожным кроку апусцелыя хаткі, побач з якімі закінутыя сады, агароды... Шчыра кажучы, многія беларускія вёскі, у якіх некалі віравала жыццё і гучаў дзіцячы смех, выміраюць. Але, дзякуй Богу, не ўсе. На днях выпала магчымасць наведаць два ўнікальныя мястэчкі на мяжы Мінскай і Брэсцкай абласцей. У Дубіцы ды Гаўрыльчыцах з радасцю назірала супрацьлеглую, на першы погляд, фантастычную для нашага часу карціну. У якую хату ні зазірні — усё шматдзетныя сем'і. Калі Бог не даў сваіх дзетак альбо даў адно ці два дзіцяці, палешукі бяруць прыёмных. Што паказальна, Гаўрыльчыцкі сельсавет — рэкардсмен па колькасці прыёмных сем'яў у раёне.

"За 15 гадоў падарыла жыццё 10 дзеткам"

У адной з хат у Дубіцы мяне вітала шматдзетная маці Вера Масейчук разам з трыма статнымі сынамі Віктарам, Мікалаем і Венiямiнам.

— Я ўжо хоць і на пенсіі, але, як бачыце, дагэтуль пры дзецях (усміхаецца). Не ўсе яшчэ ўладкаваныя. Віця завочна вучыцца на пятым курсе юрыдычнага факультэта БДУ. Коля вось нядаўна скончыў Салігорскі горна-хімічны тэхнікум і ўладкаваўся на "Белкалій", зараз дома ў водпуску. Ваня ў Слуцку вучыцца на шафёра. Веня ў хуткім часе пойдзе ў салдаты. Наша самая малодшая, Роза, бацькава любіміца, цяпер у школе, вучыцца ў 11 класе.

— А сам шматдзетны тата дзе?

— Якраз чакаем Іванавіча на абед. Ён зараз на працы, кармы жывёле развозіць.

Іван Іванавіч працуе ў мясцовай гаспадарцы трактарыстам ні многа ні мала 27 гадоў. Паводле слоў суседзяў, Іван Майсяйчук верны не толькі працы, але і сваёй вялікай сям'і. З любай жонкай разам ідуць па жыцці ўжо больш як 30 гадоў. Летась адзначылі круглую дату — жамчужнае вяселле.

— Я пайшла замуж за Івана ў 23 гады, — распавядае Вера Мікалаеўна. — Праз год нарадзіла першага сына. І пайшлі дзеці — адно за адным. На месяц-два выйду з дэкрэту — і зноў у дэкрэт. Гэтак усіх 10 нарадзіла за 15 гадоў. Сем сыноў і тры дачкі. Праўда, адна дзяўчынка ў мяне памерла ў хуткім часе пасля нараджэння.

— Вера Мікалаеўна, а што вы можаце параіць тым жанчынам, якія плануюць стварыць вялікую сям'ю?

— Вой, гэта ж зараз нейкае планаванне прыдумалі! (Смяецца). Раней Бог даваў дзіцятка — дык і нараджалі. Што дзяцей багата, то я не баялася. Не скажу, што лёгка гадаваць дзетак. Але ж раз асмеліўся нарадзіць, трэба іх усіх на ногі паставіць. Слава Богу, пагадавалі. А цяперака, як кажуць, хлеба на іх усіх хопіць, хай зарабляюць ды ядуць. А ты сама яшчэ не зведала радасць мацярынства?.. То ўсё наперадзе. Што параіць, чаму навучыць?.. Жыццё навучыць. Цяпер жа кніжак столькі! Як пачытаеш, дык ты ж зусім не гэтак рабіў. Адзінае скажу, добра выбірай бацьку для будучых дзетак. Гэта, мая даражэнькая, вялікая справа. Толькі з добрым мужам можна адважвацца на вялікую сям'ю.

— Суседзі вельмі хваляць вашых дзетак. Маўляў, не п'юць, бацькоў не забываюць, праведваюць, адно за аднаго гарой стаяць, слабейшых не дадуць пакрыўдзіць. Падзяліцеся сакрэтам выхавання.

— Царква дапамагала выхоўваць. У нас у Дубіцы 90 адсоткаў насельніцтва (і мы ў тым ліку) — веруючыя людзі, прыхаджане хрысціянскай царквы "Благодать". Усе нашы дзеткі хадзілі ў нядзельную школу з 5 гадоў. Тры нашыя сыны атрымалі духоўную адукацыю: двое, што жывуць зараз у Расіі, скончылі духоўную семінарыю ў Маскве, трэці — Раман — вучыўся ў тэалагічным інстытуце ў Мінску. Яны і шлюбам пабраліся з такімі ж веруючымі, як самі.

— А як атрымалася захаваць дружную сям'ю?

— Бацькі былі прыкладам, — уступае ў размову Коля, які з цікавасцю сачыў за кожным словам маці. — Ні разу не сварыліся.

— Коля, а вось асабіста ты колькі хочаш мець дзетак? — звяртаюся да хлопца.

— Як мінімум трое, — не раздумваючы, выпаліў ён. — Каб весялей было ў сям'і, каб дзецям было цікавей паміж сабой кантактаваць. Я думаю, траіх змагу ўтрымліваць. Не такая вялікая задача. Калі адзін, распешчаныя атрымліваюцца, вырастаюць эгаістамі. Калі трое, адно аднаму дапамагаць будуць. У нас, у хрысціян веры евангельскай, заведзена, каб сем'і былі шматдзетныя. Бо дзеці — гэта блаславенне бацькоў.

— Мы з Іванам усё жыццё прысвяцілі дзецям. І зараз у нас толькі адна мара: каб малодшыя ўладкаваліся хораша і жылі паміж сабой мірна. Колькі Бог дасць жыць нам разам з бацькам — столькі будзем удваіх жыць. І вы, — звяртаецца да сыноў, — не шукайце нікога на баку. Памятайце, як маці выхоўвала: пабраўся шлюбам — дык навек.

Пакуль мы размаўлялі, з працы на абед прыехаў гаспадар.

— Памятаеш, тата, як мы за табой па вёсцы ў царкву ў радок хадзілі, як хвосцікі, — з усмешкай вітае бацьку Коля.

— Вой, мне тады такі гонар быў! Дзевяць дзяцей — і з іх сем сыноў!

— Хвала была бацьку, што сыноў столькі мае, — смяецца Вера Мікалаеўна, — але ж і ў дочках, якія ў нашай сям'і ў меншасці, Іван душы не чуе. Вы б бачылі, як ён чакаў наша апошняе дзіця. Думаў, зноў сын будзе. І нават жартам папракаў мяне: маўляў, ты, жонка, дачок развучылася нараджаць. А тут на табе — дзяўчынка нарадзілася. Радасці не было межаў. Мой муж, што казаць, добры наконт дзяцей.

"Самая галоўная ўзнагарода для бацькоў — што дзеці прыязджаюць"

Шчаслівы шматдзетны тата Анатоль Тонка
душы не чуе ў першым і пакуль адзіным унуку.
Мода на вялікую сям'ю, або Дзяцей шмат не бывае З Дубіцы мы накіраваліся ў суседнія Гаўрыльчыцы — цэнтр сельсавета. Каля хаты Бойкаў у двары нас сустрэла процьма качак ды курэй. Без слоў зразумела: тут жывуць гаспадарлівыя людзі.

— Мой дом вунь, па суседстве, — кажа стараста вёскі. — Таму смела магу сказаць, што гэта сям'я — узор працавітасці для ўсіх месцічаў. Як бацькі, так і дзеці не цураюцца работы. Бульбу капаць усе з'язджаюцца. Усё робяць гуртам. На зіму 230 слоікаў закручваюць. Свіней ажно 11 цяпер трымаюць...

У сенцах паказалася ўсмешлавая гаспадыня з маленькім дзіцем на руках. Калі прайшлі далей, убачылі яшчэ адну льняную галоўку, якая цікавала за новымі людзьмі з-за печкі.

— Я сёння за няньку, — усміхаецца Таццяна Сцяпанаўна. — Гэта мае ўнучачкі Ксенія і Сафійка. Дачка паехала на горад па сваіх патрэбах. Папрасіла пасядзець з дзецьмі. Гаспадар жа мой зараз у бальніцы, з дня на дзень павінны выпісаць.

— А як з Іванам Іванавічам лёс звязаў?

— Вой, дык калі ж гэта было! — адмахваецца. — Жылі мы ў вёсцы, што за тры кіламетры ад нашых Гаўрыльчыцаў. Вясёлая была вёска. Цяпер моладзь у клуб ходзіць. А тады ж збіраліся вечарамі ля вогнішча. Там і пазнаёміліся. Пасля Івана ў армію забралі. Пісаў мне адтуль. Але мне тады толькі 15 споўнілася — саромелася адказваць на лісты, баялася, што засмяе. Прыйшоў з арміі і неўзабаве прапанаваў мне ісці за яго замуж.

Як і Масейчукі, Бойкі не планавалі, колькі ў іх будзе дзетак.

— Але як зачыналася дзіцятка, то мы яго не стараліся знішчыць, — кажа шматдзетная маці. — Я стараюся жыць па Бібліі, дык там напісана, што дзеці — гэта дар Божы. Мае дзеці дружныя, адно аднаму дапамагаюць, адно да аднаго ў госці ездзяць. Часта ў нас збіраюцца, балазе месца дазваляе. Па суботах лазню палім. І ўсе дні нараджэння адзначаем разам. У снежні ў нас больш як 6 чалавек нарадзілася (смяецца). Ведаеце, самая галоўная ўзнагарода для бацькоў — што прыязджаюць дзеці, што не забываюць, дапамагаюць. Дзеці любяць усё, што я гатую. Асабліва нявесткі мае, як прыедуць, дык наогул захапляюцца: "Вой, як у мамы смачна! Мы дома гатуем, а ўсё роўна ў мамы смачней".

Таццяна Бойка з малодшай нявесткай Кацяй i 4-ма
з 19 унукаў: Кузьмой, Дзіянай, Ксеніяй і Сафійкай.
Мода на вялікую сям'ю, або Дзяцей шмат не бывае— Зяці і нявесткі вас мамай называюць?

— Так. З самага першага дня. Я проста ніколі не размяжоўваю дачок ад нявестак, сыноў ад зяцёў. Яны ўсе мае дзеці. Так што можна сказаць, што ў мяне не 12 дзяцей, а амаль удвая больш. Багата і ўнукаў. Зараз вось чакаем з дзедам 20-га. У старэйшага сына, які ў Салігорску шафёрам робіць, павінна нарадзіцца трэцяе дзіця.

— Атрымліваецца, што вашы дзеці бяруць з вас прыклад і таксама ствараюць шматдзетныя сем'і?

— Атрымліваецца, што так. Ва ўсіх дзетак ужо цяперака больш як па адным дзіцяці.

— Што б параілі тым сем'ям, якія збіраюцца стварыць вялікую сям'ю?

— Ніколі не сумнявацца ў сваіх сілах. Прынамсі, я не баялася, што нараджаюцца дзеткі. Ведала, што спраўлюся. Я швачка, самавучка. Дзяцей укладвала спаць, а сама — за машынку. Бывала, начамі напралёт шыла. Усё скрозь, нават куртачкі, як з'явілася плашчовая тканіна. Таму мае дзеці заўсёды былі самыя модныя (усміхаецца).
"Прыёмны сын хоча ўзяць наша прозвішча"

Наладжваць кантакты з мясцовымі гасціннымі шматдзетнымі мамамі і татамі дапамагала мне ўпраўляючая справамі Гаўрыльчыцкага сельскага выканаўчага камітэта (як яна сама сябе называе, класны кіраўнік усіх мясцовых жыхароў) Тонка Ірына Іосіфаўна. Як высветлілася, Ірына, педагог па адукацыі, таксама вырасла ў шматдзетнай дружнай сям'і.

Адзінае скажу, добра выбірай
бацьку для будучых дзетак.
Гэта вялікая справа. Толькі з добрым мужам можна адважвацца
на вялікую сям'ю.

— Так супала, што мы з мужам (ён у мяне працуе ў дзіцячым садку) заўсёды марылі пра дзетак — каб як мінімум трое. Але не ўсё тое збываецца, на што чалавек спадзяваецца. Спачатку ў нас нарадзіўся сын Ваня, за ім дачушка Леначка. Трэцяя цяжарнасць, на жаль, стала для мяне апошняй. Праходзіла з ускладненнямі. Ледзьве выжылі з меньшанькай Аксанай... І мы з Анатолем вырашылі падзяліцца цеплынёй з тымі хлопчыкамі і дзяўчынкамі, якія незаслужана пакрыўджаны лёсам...

Ініцыятарам папоўніць сям'ю выступіла дачка Лена. Яна ў сёмым класе амаль увесь навучальны год правяла ў бальніцы, дзе пасябравала з дзяўчынкай з дзіцячага дома.

— Вярнулася дадому і папрасіла нас узяць дадому яшчэ аднаго браціка. Вось так у нашу сям'ю прыйшоў Сашка, — распавядае Ірына. — Першыя месяцы было складана. Бо да нас ён тры гады пражыў у іншай прыёмнай мамы. Апошняя з'ехала ў Амерыку... Сваёй кроўнай маці, якая здала яго ў дзіцячы дом у год і чатыры месяцы, сын не ведае. Зараз Саша працуе ў Салігорску будаўніком. Называе нас маці і бацька. Хоча ўзяць наша прозвішча. Мы не супраць.

Акрамя Сашы, Ірына з Анатолем прынялі ў сваю дружную сям'ю спачатку маленькіх брата з сястрычкай (праўда, іх праз нейкі час вярнулі кроўнай маці, якая аднавілася ў бацькоўскіх правах), а пасля Лізу з Ганнай — зараз дзяўчынкі ходзяць у сёмы і восьмы класы.

— Аліна ў 3 годзікі не ўмела гаварыць, — узгадвае Ірына. — Але затое колькі радасці было, калі дзяўчынка, нарэшце, вымавіла сваё першае слова! Ведаеце, мы ніколі не выбіралі дзяцей — не на кірмашы ж! Каго прапануюць, каму больш патрэбна наша дапамога, таго і бралі. Я лічу так: з любым дзіцем трэба займацца, якое б яно ні было прыгожае і разумнае. Прынамсі, я стараюся выхоўваць сваіх дзяцей, як і мае бацькі ў свой час выхоўвалі нас з братамі і сёстрамі, у атмасферы ўзаемадапамогі і ўзаемападтрымкі. Зрабіць усё магчымае, каб яны не паўтарылі лёс сваіх нядбайных бацькоў.

***

Дзеля сям'і маім гераіням давялося ад многага адмовіцца. Але яны ні на хвіліну не раскайваюцца, што выбралі менавіта такі нялёгкі шлях. І няхай у іх няма саліднага рахунку ў банку, затое ў іх цудоўныя і дружныя дзеці. А ці ж тое, што мы пакінем пасля сябе, не галоўнае багацце?

Надзея ДРЫЛА, фота аўтара.

Салігорскі раён.


Скачать первую страницу газеты Звезда с началом данной статьи (pdf)
Скачать вторую страницу газеты Звезда с окончанием данной статьи (pdf)
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.